Make your own free website on Tripod.com

cva5461

Tieu su truong CVA
Home
nhac
Tieu su truong CVA
CHAT DOC MAU DA CAM
Chuyen Khong Cuoi (.2)
Nhac da trinh bay
Cac bai thuoc
Chuyen ma
Lao Tu
Chuyen that nhu* dua
Giai Thoai Tho* Va*n
Tin Que Nha

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

sancva.jpg

Trường được khởi công xây dựng vào năm 1907 trên khu đất thuộc làng Thụy Khê huyện Hoàng Long tỉnh Hà Đông cũ nằm bên bờ hồ Tây, và chính thức thành lập vào năm 1908. Tên ban đầu của trường là trường Trung Học Bảo Hộ hay Lycee du Protectorat tuy nhiên do khu vực trường  tọa lạc nằm sát làng Yên Thái tên dân gian là Bưởi vậy nên cũng thành luôn tên của Trường.   

Tháng ba năm 1945, Nhật đảo chính Pháp chấm dứt sự bảo hộ của người Pháp trường được đổi tên thành Chu Văn An tên của một nhà nho thanh liêm chính trực. Sau thành công của cách mạng tháng tám năm 1945, giáo sư Dương Quảng Hàm được đề cử làm hiệu trưởng của trường.

Năm 1946, quân Pháp trở lại, toàn quốc kháng chiến.  Trường bị quân viễn chinh Pháp trưng dụng làm trại lính. 

Năm 1954, sau khi Hiệp định Geneva phân chia đất nước, một số giáo sư và nhân viên của trường di cư vào Nam. Trường vẫn giữ nguyên tên cũ và chuyển về địa điểm cũ bên bờ hồ Tây.  Số di  cư vào   miền Nam.  Đệ nhị cấp học tại cơ sở trường  trung học Petrus Kư. Đệ  nhất  cấp th́  học  tại trường  tiểu học Đỗ Hữu Phương.

Danh sư Chu Văn An

Danh sư Chu Văn An

(Tượng thờ Chu Văn An tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám )

Chu Văn An (? - 1370), tên chữ là Linh Triệt, hiệu là Tiều Ân, người huyện Thanh Tŕ Hà Nội. Đỗ thái học sinh nhưng không ra làm quan mà ngồi dạy học. Học tṛ theo học rất đông, nhiều người đỗ đạt cao: Phạm Sư Mạnh, Lê Quát...

Vào niên hiệu Khai Thái (1324-1329) triều Trần Minh Tông, Chu Văn An được vời vào cung vua dạy con vua (Trần Vượng) rồi dạy vua (Hiến Tông) và làm Tư Nghiệp Quốc Tử giám (như chức Hiệu phó đại học bây giờ). Đến triều Trần Dụ Tông (1341-1369) th́ xă hội nhiễu nhương lắm. Dụ Tông là tay ăn chơi thích tửu sắc hát xướng. Cận thần là lũ bất tài o bế vua để lộng hành. Dân t́nh đói khổ. Chu Văn An vốn điềm đạm, ít ham muốn, nhưng lại thẳng thắn ngạch trực (chữ của Hồ Nguyên Trừng), nh́n trung thần nghĩa sĩ bị hăm hại, các quan Ngự sử chuyên việc can vua giờ chỉ biết ngồi im ăn lộc (ai có ư định can vua, gia đ́nh phải phát tang làm ma sống rồi mới vào triều), ông đă dâng Sớ xin chém bảy gian thần. Sớ Thất Trảm ấy nay không c̣n lưu giữ, ngay đương thời cũng ít người được đọc nên không biết ông xin chém những ai.

Trường Chu Văn An (trường Bười) - Hà Nội xưa.

Có thể Dụ Tông muốn tránh rắc rối cho triều đ́nh và giữ yên cho Chu Văn An nên đă hủy Sớ đó đi. Dù thế, Thất Trảm Sớ đă gây chấn động dư luận, nói như người xưa: làm kinh động quỷ thần, và trở thành biểu tượng chói sáng của thái độ trí thức trước thời cuộc, của bản lĩnh Chu Văn An. Theo Phan Huy Chú, Chu Văn An có hai tập thơ, một Hán: "Tiểu ẩn thi tập"; một Nôm: "Tiểu ẩn quốc ngữ thi tập" và một bộ giáo tŕnh "Tứ thư thuyết ước". Nhưng hiện nay chỉ c̣n 12 bài thơ chữ Hán, Phan Huy Chú nhận xét: "Lời thơ trong sáng u nhàn". Đây là thơ Chu Văn An viết khi lui về ở ẩn tại núi Phượng Hoàng, Chí Linh, Hải Dương. Nói chung thơ các ẩn sĩ thường có phong vị u nhàn. Nhưng với Chu Văn An u nhàn chỉ là ở cái giọng thơ. Thơ ông chịu ảnh hưởng của đạo Phật như nhiều nhà thơ thời ấy, nhưng chủ yếu hơn, ông rất trông vào hiện thực, tin vào sự chiêm nghiệm của ḿnh, không thiên kiến, không theo những nếp nghĩ có sẵn. Thấy cá th́ nói cá, thấy mây th́ nói mây, chứ không theo thói thường các ẩn sĩ nói mây th́ lại tả hạc, nói ao lại tả rồng, trong khi chẳng thấy rồng đâu, hạc đâu:

Cá bơi trên ao cũ, rồng ở chốn nào

Mây đầy núi vắng, hạc chẳng thấy về

(dịch nghĩa bài "Miết Tŕ") Chính v́ phương pháp suy nghĩ ấy nên khi thơ ông ca ngợi sự lánh đời, chúng ta lắng nghe vẫn thấy ở phía sau một nỗi niềm không thoát tục. Ông viết:

Thân cùng mây tẻ quyến luyến hốc núi

Ḷng cùng giếng cổ chẳng hề gợn sóng.

Nhưng chính ông cũng lại viết:

Tấc ḷng chưa lạnh như tro đất.

Trường Chu Văn An - Sài G̣n

Ông ở ẩn là do t́nh thế bắt buộc, sau Thất Trảm Sớ làm sao ông c̣n ở kinh đô được. Ông ở ẩn mang theo một chí nguyện không thành, muốn giúp đời mà không giúp được, chứ đâu phải v́ ham thú tiêu dao. Ca ngợi hạc nội mây ngàn cũng chỉ là cách tự an ủi. Hướng ḷng về thiên nhiên chỉ để dịu nỗi buồn nhân thế. Nhiều lúc ông không giấu được xót xa:

Công danh trót lạc vào hư ảo

Hồ hải rong chơi bớt nỗi sầu

Đôi lúc ta đọc được ở ông sự day dứt rất đáng cảm thông:

Nhà ngói, lều tranh đều có số

Đục Kinh, trong Vị chẳng cùng xuôi

Nước sông Kinh đục, nước sông Vị trong không thể cùng ḍng! Ở ẩn Chu Văn An vẫn rạch ṛi thế sự.

Bài thơ về lăng vua Trần Anh Tông, Vương Thái Lăng càng cho thấy cơi ḷng không yên ổn của ông. Chu Văn An không nguôi nỗi khắc khoải; mấy lần ngập ngừng đi rồi lại kỳ đô trù trừ, hành phục hành. Chúng ta hiểu v́ sao khi Trần Nghệ Tông lấy lại ngôi vua từ Dương Nhật Lễ, ông đă chống gậy về triều mừng chúc. Ông lánh thân nhưng ḷng vẫn ở giữa đời.

Chu Văn An Hành Khúc
Huy Cận
 
Giờ náo nức của một thời trẻ dại !
Hỡi ngói nâu, hỡi tường trắng, cửa gương !
Những chàng trai mười lăm tuổi vào trường
Rương nhỏ nhỏ với linh hồn bằng ngọc.
 
Sắp hạnh phúc như chương tŕnh lớp học
Buổi chiều đầu họ t́m bạn kết duyên;
Trong sân trường tưởng dạo giữa Đào Viên;
Quần áo trắng đẹp như ḷng mới mẻ.
 
Chân non dại ngập ngừng từng bước nhẹ
Tim run run trăm t́nh cảm rụt rè;
Tuổi mười lăm gấp sách lại, đứng nghe
Ḷng mới nở giữa tay đời ấm áp.
 
Tựu trường đó, ḷng tôi chưa bắt gặp
Nỗi xôn xao thầm lặng ở trong rương
Của chàng trai mười lăm tuổi vào trường
Mắt tin cậy và tóc vừa dưỡng rẽ.
 
Người bạn nhỏ ! Cho ḷng tôi theo ghé !
Không nỗi ǵ có thể vuốt ve hơn
Đêm tựu trường mùi cửa sổ mới sơn
Trẻ mới đánh và ḷng trai thơm ngát !

<<< Tro ve trang chinh

Enter supporting content here